Mazurskich jezior czar…
Warmia i Mazury – ponad 2500 mniejszych i większych akwenów. Do tego lasy pełne grzybów i jagód. Wsie, gdzie chałupy z czerwonej cegły i dachy kryte oryginalną dachówką to jeszcze chleb powszedni. Zamki i pola bitew, w tym tej najsłynniejszej z 1410 roku.
Oto lista najciekawszych, a zarazem mało oczywistych atrakcji na terenie województwa mazursko-warmińskiego, które udało nam się dotychczas zobaczyć podczas naszych wycieczek w tamte regiony.
Jeziorak, Śniardwy i inne piękne jeziora mazurskie
Jeziora Mazurskie to wyjątkowy region Polski. Trudno wybrać to najpiękniejsze spośród ponad 2500 mniejszych i większych akwenów. Każdy pewnie ma jakieś swoje ulubione, ukochane, takie miejsce nad którymś z polskich jezior do którego często wraca, nad którym dobrze się bawi albo wspaniale wypoczywa.
Żeglowanie – cudowna przygoda😊
Ale Mazury to nie tylko woda, to też piękne lasy pełne grzybów i jagód. To mazurskie wsie, gdzie chałupy z czerwonej cegły i dachy kryte oryginalną dachówką to jeszcze chleb powszedni. To wreszcie raj dla wędkarzy wśród których opowieści o taaaakiej rybie rozchodzą się lotem błyskawicy przy wieczornym ognisku.
Puszcza Napiwodzko – Ramucka
Na granicy Warmii i Mazur, między Olsztynem, Olsztynkiem, Nidzicą, Szczytnem i Pasymiem rozciągają się nieprzebyte lasy – to Puszcza Napiwodzko-Ramucka, pozostałość dawnej Puszczy Galindzkiej zamieszkiwanej w zamierzchłych czasach przez pruskie plemię Galindów.
W tej puszczy łączą się ze sobą piękna przyroda i wielka historia.
Więcej o tutejszych atrakcjach TUTAJ
Spływ rzeką Marózka
Ale gdzie to jest?
Rzecz dzieje się na Mazurach, pomiędzy Olsztynkiem a Szczytnem. Jeśli będziecie w tych okolicach – koniecznie skorzystajcie z okazji. Marózka – mimo że nie tak znana jak Hańcza, Rospuda czy Krutynia – naprawę daje radę. Spływ nią to fantastyczna przygoda wśród pięknych krajobrazów.
Marózka to dopływ Łyny. Płynie ona sobie przez malowniczą Puszczę Napiwodzko – Ramucką. Nurt jest wartki, rzeka wymagająca refleksu, szybkich zwrotów i jeszcze szybszych decyzji w omijaniu licznych podwodnych przeszkód.
Jak dla mnie jedna z lepszych kajakowych przygód. Było cudnie. A na koniec kąpiel w jeziorze Święte.
Więcej na temat spływu: TUTAJ
Rezerwat Źródła Rzeki Łyny
Na Mazurach, pomiędzy Nidzicą a Olsztynkiem, gdzieś w lasach Puszczy Napiwodzko-Ramuckiej ma swoje źródła Łyna – największa rzeka Warmii i Mazur.
Wiosną szlak wiedzie pomiędzy dywanami zawilców. Prześwietlony podszyt pozwala na ogarnięcie wzrokiem szerokiej perspektywy strumyczków i rozlewisk. 5km wśród budzącej się do życia przyrody. Warto – naprawdę warto 
.
Więcej na ten temat: TUTAJ
Rezerwat Małga i samotna wieża kościelna
Przez lasy Puszczy Napiwodzko-Ramuckiej płynie Omulew. To rzeka kajakowa, która płynąc przez Równinę Mazurską a dalej Kurpiowską wpada do Narwi. Jednak jeszcze na Mazurach, na jej zabagnionym, okolonym rozlewiskami odcinku znajduje się niewielki rezerwat przyrody. Dziś nocują tam przelotne żurawie, kiedyś była tętniąca życiem wieś. Dziś wokół zatopionej w gęstwinie wieży kościelnej słychać uwijające się wśród kwiatów bzu pszczoły, kiedyś zewsząd dobiegały odgłosy huczących pieców hutniczych.
Więcej o tym miejscu TUTAJ
Pasym
Pasym to mazurskie miasteczko leżące nad jeziorem Kalwa o niesamowicie poplątanej linii brzegowej.
W dawnych czasach tereny te zamieszkiwali pruscy Galindowie. Od końcówki XIII stulecia władzę sprawowali Krzyżacy, którzy w 1386 roku lokowali tu miasto. Nazywało się ono Bassenheim od imienia komtura elbląskiego, Zygfryda von Bassenheima.
O bogatej historii miasta świadczy wiele zabytków. Na rynku stoi XIX-wieczny Ratusz. Zachowały się fragmenty średniowiecznych murów obronnych miasta. W parku miejskim stoi ceglana wieża ciśnień. Wisienką na torcie jest jednak gotycki kościół ewangielicko-augsburski. Budowę zakończono w 1391 roku. Od czasu reformacji jest to kościół wyznania luterańskiego. Jakże dziś charakterystyczna kryta gontem wieża w kształcie hełmu powstała podczas odbudowy kościoła po pożarze pod koniec XVIII stulecia. Ołtarz główny jest w stylu późno manierystycznym, ambona barokowa z 1680 roku, gotyckie ławy z XV wieku i manierystyczne z XVII wieku, organy z XVIII wieku.
Więcej na ten temat: TUTAJ
Szczytno
Szczytno to niewielkie miasto na Mazurach, niecałe 50km od Olsztyna. Leży na styku Pojezierza Olsztyńskiego i Mrągowskiego, pomiędzy Jeziorem Domowym Dużym i Małym.
Więcej o atrakcjach Szczytna TUTAJ
Skansen w Olsztynku
Muzeum Budownictwa Ludowego – Park Etnograficzny w Olsztynku
Na 100 ha, czyli naprawdę dużym terenie, zgromadzono około 70 obiektów. Znajdują się tu zabudowania wiejskie z Warmii, Mazur, Powiśla i terenów Litwy czyli z czterech historycznych regionów dawnych Prus Wschodnich. Pochodzą one z różnych czasów – od XVIII stulecia do pierwszej połowy XX wieku.
Pierwszy skansen powstał jako „Muzeum Wsi w Królewcu” w roku 1909 i zlokalizowany był właśnie na obrzeżach Królewca. W 1937 podjęto decyzję o przeniesieniu ekspozycji do Olsztynka.
Zamek Krzyżacki w Olsztynku
Gotycki, zbudowany w XIV wieku zamek był siedzibą burgrabiego, którego zadaniem było ściąganie podatków oraz kontrola biegnącego z południa na północ szlaku handlowego.
Po bitwie pod Grunwaldem zamek w Olsztynku został poddany królowi Jagielle. W kolejnych latach przechodził wielokrotnie z rąk polskich w Krzyżackie i odwrotnie a po sekularyzacji zakonu w 1525 roku został włączony do Prus Książęcych.
W XIX stuleciu w odbudowanych w stylu neogotyckim budynkach umieszczono szkołę. Zespół szkół istnieje zresztą na zamku do dziś.
Kiedy tam byłam (2020) na bramie wejściowej wisiała tabliczka ” ze względu na covid osobom postronnym wstęp wzbroniony”. Jak to wygląda w normalnych czasach ? – nie wiem. Podejrzewam, że na teren dziedzińca można wejść, do budynku już nie. Jak to w szkole 😉.
Zamek Krzyżacki Szymbark
Zamek został wybudowany na miejscu dawnego grodu Prusów, na górze, od której wzięła się nazwa wsi Szymbark – z niemieckiego Schönberg, czyli Piękna Góra. Wzniesiono go w początkach XIV wieku jako siedzibę proboszcza Kapituły Pomezańskiej. Podczas wojny trzynastoletniej między Koroną a Zakonem (1454-1466) był areną ostrych walk.
Po Hołdzie Pruskim (1525) i sekularyzacji zakonu krzyżackiego właścicielem Szymbarka został były wielki mistrz – Albrecht Hohenzollern. Z czasem stał się renesansową rezydencją, a pod koniec XVII wieku objęła go w posiadanie rodzina Finkensteinów i przebudowała w stylu barokowym. Pod koniec II wojny światowej Armia Czerwona opuszczając zamek, w którym stacjonowała, spaliła go. Ciekawostką są tu baszty – każda w innym stylu, każda pamiątką innej epoki.
Dziś ruiny imponują swą wielkością i majestatem, a ponoć zamek ten liczył tyle komnat ile jest tygodni w roku, był tak ogromny.
Więcej o zamku i możliwości zwiedzania: TUTAJ
Zamek Karnity
Karnity był to prawdopodobnie folwark krzyżacki lub wieś pruska. Po wojnie trzynastoletniej została nadana jednemu z dowódców wojsk krzyżackich Hansowi von Schönaich. Neogotycki pałac w Karnitach wzniesiono nad brzegami jeziora Kocioł w roku 1856 w miejscu spalonego dworu. Od 1995 roku zamek funkcjonuje jako całoroczny hotel.
Więcej na ten temat TUTAJ
Kamieniec pod Suszem
Jest to późnobarokowy pałac w stylu francuskim wchodzący w skład ordynacji rodu Finkensteinów. Budowa trwała 4 lata i zakończono ją w 1720 r.
Podobno było tu tyle pokoi ile dni w roku. Od części środkowej odchodziły symetryczne skrzydła boczne. Całość dwupiętrowa kryta dachówką. Detale wykonane z piaskowca finezją nawiązywały do stylu rokoko. Mansardowy dach wykonany był z zielonej, glazurowanej cegły i miał 12 kominów w kolorze lśniącego granatu. Rezydencję tę nazywano wschodniopruskim Wersalem.
Po wojnie został przekształcony na PGR, potem niszczał i był sukcesywnie rozszabrowywany… ☹
W otoczeniu pałacu urządzono na wzór francuski rozległy ogród z romantyczną grotą ogrodową. Tzw. Grota wykładana była w całości minerałami i muszlami wyławianymi z pobliskiego jeziora. Do dziś widać je gdzieniegdzie przyklejone do ścian, większość jednak odpadła pozostawiając po sobie tylko charakterystyczne wgłębienia.
Minerały i muszle znajdowane są na terenie w gruzie, w ziemi. Zbierają je i być może w przyszłości jakiś artysta plastyk podejmie się wyzwania i przywróci dawną świetność grocie ogrodowej.
Dziś jest to ruina popadająca w jeszcze większą ruinę. Nowy inwestor próbuje coś zrobić, uratować – trzymamy kciuki! Na chwilę obecną obiekt jest oficjalnie nieudostępniony zwiedzającym. Aby wejść na teren należy porozmawiać z panią w sklepie naprzeciwko. Ona wskaże otwarte boczne wejście albo zawoła dozorcę 😊(stan 2018)
Frombork
Frombork to niewielkie, zaciszne miasteczko leżące nad brzegiem Zalewu Wiślanego. Dostać się do niego można np. stateczkiem, który wypływa z położonej na Mierzei Wiślanej Krynicy Morskiej.
Frombork to miasto Kopernika. Kanonik kapituły warmińskiej spędził tu 33 lata życia (z przerwami). Mieszkając i pracując w wieży katedralnej obserwował z niej niebo i tworzył rewolucyjne dzieło „O obrotach sfer niebieskich”.
Mikołaj Kopernik umarł tutaj w 1543 roku. Został pochowany także tutaj, a sarkofag z jego szczątkami spoczywa w podziemiach katedry.
Będąc we Fromborku zwiedza się potężny gotycki kompleks katedralny. Nie można też nie zajrzeć do planetarium. W wieży Radziejowskiego znajduje się słynne wahadło Foucaulta, czyli przyrząd do obserwacji ruchu wirowego ziemi. Kula o wadze 46 kg zawieszona na linie o długości 28,5 metra. Do tego oczywiście szalenie ciekawe Muzeum Mikołaja Kopernika.
Grunwald – pole bitwy
Każdy zna datę 15 lipca 1410. Upał, Krzyżacy pod wodzą Ulricha von Jungingena stojący w palącym słońcu i schowane w cieniu polskie i litewskie wojska Władysława Jagiełły. Symboliczne dwa nagie miecze przysłane królowi polskiemu przez mistrza krzyżackiego. Bitwa – długa i ciężka, jedna z najważniejszych bitew średniowiecznej Europy. Bitwa, która zachwiała potęgą Zakonu. Niepodważalne, choć nie do końca w tamtej chwili wykorzystane, zwycięstwo Rzeczpospolitej Obojga Narodów, które w konsekwencji doprowadziło do upadku i sekularyzacji Zakonu Najświętszej Marii Panny.
Dziś miejsce bitwy uznane jest za pomnik historii. W 550 rocznicę (1960) stanął tu Pomnik Zwycięstwa Grunwaldzkiego. Co roku w rocznicę bitwy odbywa się jej rekonstrukcja, w której biorą udział bractwa rycerskie z całej Europy.
