Pałac Branickich

Białystok

Wersal Podlasia, Wersal Północy, Polski Wersal.

To określenia jednej z najlepiej zachowanych rezydencji magnackich epoki saskiej na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej.

Początki pałacu sięgają XVI wieku kiedy to został tu zbudowany murowany zamek w stylu gotycko-renesansowym. Zamek należał do rodu Wiesiołowskich. Krzysztof Wiesiołowski – marszałek wielki litewski – umarł bezpotomnie w 1637 roku. Przed śmiercią zapisał jednak swoje dobra skarbowi Rzeczypospolitej. W ten oto sposób zamek stał się własnością państwa polskiego a żona po marszałku mogła w nim jedynie mieszkać do śmierci.

Po potopie szwedzkim, za zasługi w wojnach ze Szwedami, dobra białostockie Sejm Rzeczpospolitej nadał Stefanowi Czarnieckiemu. Ten zaś przekazał Białystok wraz z zamkiem swojej córce, żonie Jana Klemensa Branickiego (marszałka nadwornego koronnego). Od tego czasu zamek stał się siedzibą rodu Branickich herbu Gryf.

Pod koniec XVII wieku jego syn, Stefan Mikołaj Branicki, rozpoczął kompleksową przebudowę pałacu w stylu barokowym. Z kolei syn Stefana Mikołaja – po dziadku również Jan Klemens – kontynuował rozbudowę jeszcze przez pięćdziesiąt lat. Jan Klemens Branicki (wnuk) – wielki hetman koronny  – był jednym z największych polskich magnatów XVIII wieku, właścicielem 12 miast, ponad 250 wsi i prawie 20 pałaców. Żoną jego była zaś Izabela Poniatowska – siostra króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. W pałacowych apartamentach nieraz bywały koronowane głowy: August II Mocny, August III Sas, Stanisław August Poniatowski, car Rosji czy cesarz Józef II.

Pałac został zniszczony w 1944, odbudowany w latach powojennych. Od końca II wojny światowej mieściła się w nim Akademia Medyczna, obecnie Uniwersytet Medyczny w Białymstoku.

Pałac Branickich otacza również zachwycający ogród w stylu francuskim. Choć dziś jest on dużo mniejszy od oryginalnego, uważany jest za najlepiej zachowany w Polsce ogród barokowy.

Mimo iż w Pałacu Branickich mieści się dziś Uniwersytet Medyczny, część jest udostępniona do zwiedzania. Bilety należy kupić w Muzeum Historii Medycyny i Farmacji UMB. Więcej informacji o zwiedzaniu TUTAJ 

 

Inne atrakcje Podlasia znajdziesz we wpisach:

Biebrza – kraina łosia

Białowieża – kraina żubra

Kruszyniany i Bohoniki – drewniane meczety

Suwalszczyzna – “kraina jak baśń”

 

Inne rezydencje magnackie w Polsce znajdziesz we wpisie: 

Szlakiem rezydencji magnackich w Polsce